Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej
| Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej | |
| Orzeł Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej | |
| Historia | |
| Państwo | |
| Sformowanie | 1918 |
| Nazwa wyróżniająca | Marynarka RP |
| Tradycje | |
| Rodowód | Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk mar. Bogumił Nowotny |
| Obecny | adm. floty Tomasz Mathea |
| Działania zbrojne | |
| II wojna światowa, I wojna w Zatoce Perskiej, II wojna w Zatoce Perskiej, Operacja Active Endeavour | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Gdynia |
| Skład | 3 Flotylla Okrętów, 8 Flotylla Obrony Wybrzeża, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej |
Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej – jeden z czterech rodzajów polskich Sił Zbrojnych, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Odpowiada za obronę wybrzeża i wód terytorialnych. Pod względem organizacyjnym stanowi związek operacyjny – flotę. Od 25 czerwca 2010 roku funkcję dowódcy pełni adm. fl. Tomasz Mathea[1].
edytuj Historia
Początek wojenno-morskiej obecności Polski datuje się na 1463, kiedy to zaimprowizowane oddziały elbląsko-gdańskie pokonały flotę krzyżacką w bitwie na Zalewie Wiślanym. W 1561, w odpowiedzi na manifest królewski powstała zorganizowana flota kaperska, zwana także flotą strażników morza. Podjęto też wtedy budowę pierwszego polskiego okrętu - galeonu "Smok". Od 1601 zaczęto budować pierwsze zawodowe siły morskie - królewską flotę wojenną, która prowadziła działania przeciwko Rosjanom i Szwedom. Największym i zarazem ostatnim zwycięstwem okrętów królewskich było pokonanie eskadry szwedzkiej w bitwie pod Oliwą.
Krótko po odzyskaniu niepodległości w 1918 rozpoczęto budowę polskiej Marynarki Wojennej. W latach 20. trzon floty stanowiły poniemieckie trałowce i torpedowce. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej marynarze uczestniczyli w działaniach lądowych na froncie. Znaczący rozwój Marynarki Wojennej nastąpił dopiero w latach 30., kiedy do służby trafiły, zbudowane głównie za granicą, nowoczesne niszczyciele, okręty podwodne i okręty minowe (trałowce, stawiacz min) oraz wodnosamoloty rozpoznawcze.
Podczas kampanii wrześniowej w 1939 polska Obrona Wybrzeża nie miała szans nawiązania równorzędnej walki z przeważającą armią niemiecką. Dlatego tuż przed wybuchem wojny trzon polskiej floty w postaci trzech niszczycieli wysłano do Wielkiej Brytanii, gdzie stały się zaczątkiem Polskiej Marynarki Wojennej u boku aliantów zachodnich. Większość okrętów pozostających w Polsce została zatopiona, niektórym udało się przedostać do Wielkiej Brytanii, a pozostałe internowały się w Szwecji. Pomimo, że na Bałtyku nie było ani jednego polskiego okrętu, marynarze broniący Półwyspu Helskiego poddali się jako jeden z ostatnich punktów obrony w kraju.
Od 1939 do 1947 Marynarka Wojenna funkcjonowała w ramach polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, a jej skład opierał się na wydzierżawionych od Wielkiej Brytanii jednostkach, głównie niszczycielach i okrętach podwodnych. W tym czasie polskie okręty działały na Oceanie Atlantyckim oraz Morzu Śródziemnym, Północnym i Arktycznym, biorąc udział m.in. w polowaniu na "Bismarcka" i desancie na brzegach Normandii.
Po II wojnie światowej do kraju powróciły wszystkie jednostki pływające stanowiące własność Polski. W czasach Układu Warszawskiego Marynarka Wojenna przygotowywała się do operacji desantowej na Półwyspie Jutlandzkim, w związku z czym masowo wcielano okręty desantowe, uzupełnione o rozbudowane siły lekkie w postaci kutrów torpedowych, rakietowych oraz trałowców. Do trzonu floty zaliczały się także niszczyciele i okręty podwodne oraz samoloty myśliwskie i śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych. Kolejne generacje uzbrojenia stanowiły jednostki pływające i statki powietrzne radzieckiej lub polskiej produkcji.
Od początku ostatniej dekady XX wieku trwa restrukturyzacja Marynarki Wojennej. W związku ze zmianą doktryny obronnej niemal całkowicie wycofano środki desantowe i lekkie siły uderzeniowe oraz zlikwidowano lotnictwo uderzeniowe. Od 1992 do 1995 wybudowano 3 niedozbrojone korwety rakietowo-artyleryjskie, z których jedna, ORP Grom, dopiero w grudniu 2007 została wyposażona w pociski przeciwokrętowe. W latach 2000-2005 udało się wprowadzić do służby, podarowane przez kraje NATO fregaty rakietowe (Stany Zjednoczone) i okręty podwodne (Norwegia), które zastąpiły radzieckie jednostki starszej generacji. Nadal jednak polska marynarka wojenna nie posiada ani jednego krążownika lub niszczyciela, niezbędnych do skutecznego wykonywania zadań operacyjnych. Najważniejszymi działaniami polskiej Marynarki Wojennej po 1989 były operacje "Pustynna Burza" (1990-1991), "Iracka Wolność" (2002-2003) oraz "Aktywny Wysiłek" (2005-2006).
|
Flaga Marynarki Wojennej |
|||||
|
Mi-14PŁ |
edytuj Zadania
edytuj Operacyjne
- zapewnienie wczesnego wykrycia symptomów zagrożenia bezpieczeństwa państwa od strony morza;
- realizacja programowych zadań szkolenia bojowego jednostek i przygotowanie sił do realizacji zadań w czasie zagrożenia i wojny;
- utrzymanie wysokiej gotowości bojowej i mobilizacyjnej do realizacji zadań osłony operacyjnej morskiej granicy państwa i polskich obszarów morskich;
- wsparcie Straży Granicznej w ochronie morskiej granicy państwowej i polskiej strefy ekonomicznej;
- udział w ratowaniu życia w polskiej strefie ratownictwa SAR (Search and Rescue) oraz ratownictwo załóg samolotów we współdziałaniu z Wojskami Lotniczymi i Obrony Powietrznej;
- zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na polskich obszarach morskich przez Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej istniejące obecnie na zasadach instytucji i urzędu państwowego;
- demonstrowanie obecności morskiej w strefie zainteresowania państwa (32,8 tys. km² Wyłącznej Strefy Ekonomicznej i ponad 140 tys. km² obszaru zainteresowania Państwa);
- udział w ochronie ekologicznej polskich obszarów morskich;
- utrzymywanie gotowości do udziału w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych oraz uczestniczenia w programie "Partnerstwo dla Pokoju" a także współpracy bilateralnej i multilateralnej z siłami morskimi innych państw;
- realizacja zadań polskiej morskiej racji stanu (demonstrowanie bandery, utrzymywanie więzi z środowiskami polonijnymi).
- odparcie uderzeń przeciwnika z kierunku morskiego;
- zwalczanie sił przeciwnika w strefie obrony Marynarki Wojennej we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych;
- utrzymanie panowania na morzu w przybrzeżnej strefie obrony;
- udział w obronie przeciwdesantowej wybrzeża morskiego we współdziałaniu z wojskami lądowymi i wojskami lotniczymi - zwalczanie desantów morskich przeciwnika.
edytuj Sojusznicze
- zapewnienie systematycznego monitoringu sytuacji morskiej w strefie obrony i rejonach przyległych, samodzielnie i we współdziałaniu z siłami morskimi nadbałtyckich państw NATO;
- zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na liniach komunikacji morskiej przechodzących wzdłuż strefy obrony Marynarki Wojennej;
- utrzymywanie ciągłości funkcjonowania systemu ratownictwa morskiego w polskiej strefie odpowiedzialności SAR, zgodnie z normami międzynarodowymi i NATO;
- utrzymanie w gotowości sił i środków zdolnych do natychmiastowego reagowania w sytuacjach incydentalnych na morzu lub przeciwdziałania nagle powstałym zagrożeniom w strefie obrony, do czasu rozwinięcia sił Sojuszu;
- wydzielenie określonego składu sił okrętowych i lotnictwa morskiego do wielonarodowego zgrupowania morskich sił reagowania Sojuszu.
edytuj Organizacja
- Dowództwo Marynarki Wojennej w Gdyni
- Centrum Operacji Morskich w Gdyni
- 3 Flotylla Okrętów w Gdyni
- dywizjon Okrętów Podwodnych w Gdyni
- dywizjon Zwalczania Okrętów Podwodnych w Gdyni
- dywizjon Okrętów Rakietowych w Gdyni
- dywizjon Okrętów Wsparcia w Gdyni
- grupa Okrętów Rozpoznawczych w Gdyni
- 9 dywizjon przeciwlotniczy w Ustce
- 43 batalion saperów w Rozewiu
- 55 kompania chemiczna w Rozewiu
- Komenda Portu Wojennego w Gdyni
- Punkt Bazowania Hel w Helu
- Baza Techniczna Marynarki Wojennej w Gdyni
- 8 Flotylla Obrony Wybrzeża w Świnoujściu
- 2 dywizjon Okrętów Transportowo-Minowych w Świnoujściu
- 12 dywizjon Trałowców w Świnoujściu
- 13 dywizjon Trałowców w Gdyni
- 8 dywizjon przeciwlotniczy w Dziwnowie
- 8 batalion saperów w Dziwnowie
- 30 kompania chemiczna w Dziwnowie
- Komenda Portu Wojennego w Świnoujściu
- Komenda Punktu Bazowania Okrętów w Kołobrzegu
- Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni
- 28 eskadra lotnicza w Gdyni
- 29 eskadra lotnicza w Darłowie
- 30 eskadra lotnicza w Siemirowicach
- 43 Baza Lotnicza w Gdyni
- 44 Baza Lotnicza w Siemirowicach
- Oddział Zabezpieczenia Marynarki Wojennej w Gdyni
- Centrum Wsparcia Teleinformatycznego i Dowodzenia Marynarki Wojennej w Wejherowie
- 7 Rejon Obserwacji i Łączności w Helu
- 8 Rejon Obserwacji i Łączności w Świnoujściu
- Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej w Gdyni
- dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego w Gdyni
- 6 Ośrodek Radioelektroniczny w Gdyni
- Zespół Informatyki Marynarki Wojennej w Gdyni
- Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni
- Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w Ustce
- Szkoła Podoficerska Marynarki Wojennej w Ustce
- Ośrodek Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego w Gdyni
- Ośrodek Szkolenia Żeglarskiego Marynarki Wojennej w Gdyni
- Archiwum Marynarki Wojennej w Gdyni
- Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni
- Klub Marynarki Wojennej "Riwiera" w Gdyni
edytuj Dowództwo
- Dowódca – admirał fl. Tomasz Mathea
- Szef Sztabu – zastępca dowódcy – wiceadm. Waldemar Głuszko
- Szef Szkolenia – kontradm. Ryszard Demczuk
edytuj Potencjał
edytuj Fregaty
edytuj Korwety
edytuj Małe okręty rakietowe
- typu Orkan
edytuj Okręty podwodne
edytuj Niszczyciele min
edytuj Trałowce
edytuj Okręty transportowo-minowe
edytuj Okręty rozpoznania radioelektronicznego
- projektu 863, typu Nawigator
edytuj Okręty szkolne
- (barkentyna) projektu B79/II
- projektu 888, typu Wodnik
edytuj Okręty ratownicze
- projektu 570, typu Piast
- projektu 5002, typu Zbyszko
edytuj Okręty hydrograficzne
- projektu 874, typu Heweliusz
edytuj Okręty wsparcia
- okręt wsparcia logistycznego projektu 890, typu Kontradmirał Xawery Czernicki
- zbiornikowce projektu ZP-1200, typu Bałtyk
edytuj Okręty-muzeum
edytuj Samoloty
- 2 samoloty transportowo-desantowe M-28B "Bryza-1TD" (1117, 1118)
- 2 samoloty monitoringu ekologicznego M-28B "Bryza-1E" (0404, 0405)
- 7 samolotów rozpoznawczo-patrolowych M-28B "Bryza-1R" (1006, 1008, 1017, 1022, 1114, 1115, 1116)
- samolot rozpoznawczo-patrolowy i poszukiwania okrętów podwodnych M-28B "Bryza-1RM bis" (0810)
edytuj Śmigłowce
- 4 śmigłowce ratownictwa morskiego Mi-2RM (2947, 2948, 2949, 2950)
- śmigłowiec dowodzenia Mi-2D (5245)
- 10 śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych Mi-14PŁ (1001, 1002, 1004, 1005, 1007, 1008, 1009, 1010, 1011, 1012)
- śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych Mi-14PX (1003)
- śmigłowiec ratownictwa morskiego Mi-14PS (1013, 5137 i 1016 wycofane ze służby)
- śmigłowiec transportowy Mi-8MTW-1 (5528)
- śmigłowiec transportowy Mi-17 (0608)
- 2 śmigłowce transportowe W-3T "Sokół" (0209, 0304)
- 4 śmigłowce ratownictwa morskiego W-3RM "Anakonda" (0505, 0506, 0511, 0512)
- 3 śmigłowce W-3WARM "Anakonda" (0813, 0815, 0906)
- 4 śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych Kaman SH-2G "Super Seasprite" (3543, 3544, 3545, 3546)
edytuj Artyleria Przeciwlotnicza
- 50 armat przeciwlotniczych S-60
- bd. armat przeciwlotniczych ZU-23-2
- bd. armat przeciwlotniczych ZUR-23-2
- bd. PPZR Grom
edytuj Symbole i insygnia
edytuj Bandery i flagi
Bandery i proporce podnoszone są na jednostkach pływających zgodnie z ceremoniałem morskim. Podobną rolę do bander pełnią w dowództwach, jednostkach wojskowych i na lotniskach flagi marynarki wojennej oraz lotnisk i lądowisk.
|
Bandera pjp |
edytuj Znaki funkcyjne
Flagi i proporce funkcyjne podnosi się na okrętach i pomocniczych jednostkach pływających, gdy na ich pokładzie przebywa osoba, której przysługuje odpowiedni znak.
|
Flaga |
Flaga |
Flaga |
Flaga Dowódcy MW |
Flaga adm. |
|
|
Flaga adm. fl. |
Flaga wadm. |
Flaga kadm. |
Flaga gen. |
||
edytuj Mundury
Do napisania
Przypisy
- ↑ Pierwsi zastępcy przejmują dowodzenie siłami zbrojnymi (pol.). wiadomosci.gazeta.pl, 2010-04-10. [dostęp 2010-04-11].
edytuj Zobacz też
- Dowództwo Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej
- Polska Marynarka Handlowa
- Obrona Wybrzeża w kampanii wrześniowej 1939
edytuj Bibliografia
- Jarosław Ciślak. "Polska Marynarka Wojenna 1995" Wydawnictwo Lampart w koedycji z Wydawnictwem Bellona. Warszawa 1995. (ISBN 83-86776-08-0)
- Grzegorz Piwnicki, Bogdan Zalewski. "Polska wojskowa polityka morska od X do końca XX wieku" Dowództwo Marynarki Wojennej - Oddział Społeczno-Wychowawczy. Gdynia 2002. (ISBN 83-88698-25-7)
- Strona internetowa Marynarki Wojennej - http://www.mw.mil.pl
- Dariusz Nawrot, "Polska Marynarka Wojenna i jej korpus oficerski w II wojnie światowej", Wydawnictwo Akademii Marynarki Wojennej, Gdynia 2002.
edytuj Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||